भ्रममा नपर्न सम्पूर्ण कार्यकर्ताहरूलाई आग्रह
कुलबहाुर थापा,
उपाध्यक्ष, मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाज
वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिलाई कसरी
मुल्यांकन गनुर्भएको छ ?
आज विष्वमा अमेरीकी साम्राज्यवाद हावी भएको अवस्था हो तर, विष्वभरका सबै
खाले पूँजीवादीहरूको बीचमा मध्यस्त र राम्रो संबन्ध भएको भान
देखापरिराखको हुन्छ तर वास्तवमा त्यस्तौ छैन । साम्राज्यवादको डिटरसीप
लागेको हुन्छ । त्यसको असर साना र गरिब राश्ट्रका लागि हितकार हुँदैन ।
त्यसकारण आपसमा नै मतभेद हुने भएकोले आफैमा पूँजीवाद र साम्राज्यवादको
गठनबन्धनले पनि पूँजीवादीको भविश्य सुदूर, षुघम हुँदैन । तापनि आज
विष्वमा साम्राज्यवादीहरूले गरिब राश्ट्र, गरिब जनताका बीचमा आर्थिक
नीति तयार गरेर जबर्जस्ती आफ्नो स्वार्थका लागि पूर्ण रुपमा
प्रचारप्रसार गरिरहेको अवस्थामा विष्व आर्थिक मन्दीको एउटा उदाहरण
मात्र हो । आज विष्वलाई अध्ययन गर्दा जताततै भोकमरी, झैझगडा, काटमार,
अपहरण, फिरौती, चन्दा आतंक, गृहयुद्ध यि सबै विष्व आर्थिक मन्दीका
उपजहरू हुन् । त्यसका जवाफदेही निष्चित रुपमा अमेरिकी साम्राज्यवाद
हुनपर्दछ । आज दुनियाँभरमा यस्तो अवस्थाको श्रृजना हुनु प्रथमत:
पूँजीवाद र साम्राज्यवाद नै हो । अर्को सवालमा कुरा गर्दा आज
साम्राज्यवाद र पूँजीवादका विरुद्धमा विष्वस्तर मै, विद्रोह गरेको
भानहुन्छ तर सैद्धान्तीक तौरबाट तर्क गनुर्पर्दा, विष्वका
साम्राज्यवादी विरोधीहरूको नीति र कार्यक्रमले गरिखाने वर्गहरूको हित र
साम्राज्यवादीहरूका विरुद्ध प्रहार गर्ने योजना प्रकारको कार्यक्रम
हुनुपयो । संसारलाई दुई खेमामा विभाजन गनुर् राजनैतिक प्रहार गनुर्
हो, त्यो गरेका छैनन् । गरिखाने वर्ग र बसिखाने वर्गको बीचको
वर्गसंघर्शको अवस्थामा आज वर्गसमन्वयको नीति, पूँजीपति वर्गसँगको
आत्मसमर्पणको नीतिको कारणले गर्दा यो अवस्थाको आगमन भएको छ ।
खास गरेर संसारभरीका कम्युनिश्टहरूको नाममा झुो प्रचार बाजीका कारणले
अप्ठ्यारो स्थितिको सृजना भएको छ । दुनियाँमा कम्युनिश्टको नाममा
संषोधनबादी दक्षिणपंथी अवसरवाद हावी भएको अवस्थामा संसारभरका सच्चा
कम्युनिश्ट पार्टीहरूको अवस्था सुधारलिएर मात्र हाम्रो राश्ट्रिय
राजनैतिक अवस्थामा सुधार गर्न सकिन्छ । निष्चित छ कि यो संसारलाई
द्वन्द्वात्मक प्रकारले व्यख्या र विश्लेशणको आवष्यकता छ, यो संसार
परिवर्तनषिल छ, संसारका सम्पूर्ण वस्तुहरू पनि परिवर्तनषिल जे छन्,
त्यसअर्थले विश्लेषण गनुर् पर्दछ । हरेक वस्तुमा परिवर्तन आउँछ र
संसारका राजनैतिकमा परिवर्तन भएर आइरहेको बारेमा कसैको दुइमत नहोला ।
त्यसकाण पनि अहिलेको अवस्थमा यो राजनैतिक नीतिमा निष्चित रुपमा
परिवर्तन आउँ छ नै । त्यस अर्थले हामी कहिले कहिं निरासाको भावना आउन
दिन हुन्न भन्ने बारेमा विष्वास्त छु ।
नेपालको राजनीतिक परिदृश्य पनि उल्लेखित घटनाको वरीपरी नरहने सवाल
आउँदैन । देषका राजनीतिक पार्टीका जिम्मेवार नेताहरू विदेषी षक्तिहरूको
इसारामा नाच्ने जुन किसीमको पुरानो प्रचलन कै रुपमा चल्दै आएको छ, यसले
हाम्रो देषमा राजनीतिक निकाषको लागि ठूलो कसरत गनुर्पर्ने अवस्था आएको
छ । जब राजनीतिक पार्टीहरूले आफ्ना निहित स्वार्थको लागि देषलाई संघीय
व्यवस्थामा जाने अन्तरिम संविधानमा उल्लेखित गरे, त्यसले त झन 2062–63
को महान जनआन्दोलनबाट स्थापीत अधिकारहरू नै समाप्त हुने खतरामा पुयाई
दिएको छ । यस समस्यालाई समाधान गर्नका लागि भन्दा पनि राजनीतिक पाटीहरू
अहिले पनि सत्ता लिप्साको हाडालुछिमा सिमित रहेका छन् । देष र जनताले
आषा गरेको कुरा यो थियो कि अमन षान्ती, सार्वभौम सम्पन्न जनता र
संविधान । तर कतिपय अवसरवादीहरूको स्वार्थका कारण यी सबै स्थापित
हुनेभन्दा पनि राश्ट्रनै खतराको मोडमा उभिएको छ । हामीले भन्छौं
राश्ट्र रहे मात्रै, देष सम्पूर्ण कुराहरू रन्छ भन्छौं, तर सत्ताका
भोगीहरू भन्छन् सत्ता रहे मात्रै देषको सम्पूर्ण कुराहरू रहन्छ । यसरी
सत्ता प्राप्तीको आन्दोलन र राश्टियता रक्षाको आन्दोलनको बीचबाट जनता
अझै स्पश्ट भएका छैनन् । यो परिप्रेक्षमा हामी प्रवासी नेपालीहरूलाई पनि
चासोको विशय नबन्ला भन्न सकिंदैन । समग्रमा भन्नु पर्दा वर्तमान देषको
राजनीतिक परिस्थिति गम्भीर अवस्थामा उभिएको छ । यसलाई समाधान गर्न
सम्पूर्ण देषभक्त षक्तिहरू एक जुट भएर अगाडि बढ्नु पर्ने अहिलेको समयको
माग हो ।
हिमांचलमा नेपालीहरूको दयनीय अवस्था बारे छ भन्ने सुनिन्छ ? यसबारे
यहाँहरूले के पहल गनुर्भएको छ ?
हो, हिमांचलमा नेपाली मजदुरहरूको अवस्था गम्भीर रहेको छ । खासगरेर
हिमांचल प्रदेषमा हात्रै होइन भारतका सबैजसो राज्यहरू र केन्द्र षासित
राज्यहरूमा नेपालीहरूको समस्या जटिल रहेको छ, झनपछि झन जटिल हुँदै
गइरहेको छ । त्यसको पछाडिका प्रमुख कारण नेपालको सरकारको प्रवासी
नेपालीहरूप्रति गैरजिम्मेवार नीति नै हो ।
भारतमा रहने नेपालीहरूको अवस्थाको सवालमा भन्नुपर्दा भारतका सबै जसो
प्रदेषहरूमा नेपालीहरूले अत्यान्तै कश्टकर जीवन विताएका छन् । भारतमा
आएका नेपालीहरूले दर्भान, भरिया, मजदुरहरूको दु:खको जीवन विताइरहेका छन्
। हिमाचलमा त अझै अप्ठ्यारो जीवन विताउन वाध्य छन् । किन भने भौगोलिक
हिसावले पनि नामाकरण गरेको पाइन्छ, जस्तै कालापहाड । ती कालापहाडहरूमा
खास गरेर नेपाली मजदुरहरूको योगदानबाट नै यहाँको विकास सम्भव भएको
देखिन्छ । नेपालबाट आउनेहरूमा जुम्ला, कालीकोट, हुम्ला, जाजरकोट,
सल्यान, रुकुम, रोल्पा र केही दांगतीरका नेपालीहरू आउने गरेको पाइन्छ ।
उनीहरूको जीवनस्तर अत्यान्तै नाजुक छ । उनीहरूको जीवनस्तरमाथि उठाउनको
लागि पनि संगठित हुन अतिआवष्यक देखिन्छ । सताब्दीयौंदेखि बसोबास गदैर्
आएका नेपालीहरू पनि हिमाचलीहरूका बगैंचा र खेतीपातीमा आफ्नो जीवन
निर्वाह गरेको पाइन्छ भने धेरै जसो नेपालीहरूले ढंुगा फोर्ने, गिटी
फोर्ने, मिस्त्री कामको भूमिका निभाउने र केही पुराना मानिसहरूले ठेकाप
गदैर् आइरहेको पृश्टभूमि पाइन्छ ।
लामो समयदेखि बसोबास गदैर् आउने नेपालीहरूलाई सरकारी नोकरी पिडब्लुडीमा
स्थायी नौकरी दिन चलन थियो । केही वर्श यताका दिनहरूमा नौकरीका त कुरै
छोडौं, राषनकार्ड पनि र अन्य विगतदेखि पाउँदै आएका सुविधाहरू पनि खोस्ने
काम भएका छन् । जस्तै: कैयौं वर्शसम्म पाएका सुविधाहरू मध्य हिमांचली
जनतासँग जग्गा लिनेदिने खरिद विक्रि राषनकार्ड सरकारी नौकरीमा आय आदि
त्यसको लागि इलिजिविलिटी र बोनोफाइड सर्टिफिकेट माग्ने गरिन्छ । जसले
गर्दा हिमांचलस्थित नेपालीहरूको जीवनमा अत्यान्तै अप्ठ्यारो अवस्था
आइराखेको छ । ड्राइभर लाइसेन्स लिनुपर्दा, ग्याँस तथा मतिेल, राषन
लिनुपर्दा अत्यान्तै महंगो र कतिपय वेला व्लेकमा नपाउँदा कतै भोकै बस्नु
पर्ने होइन भन्ने अवस्था नेपालीहरूको पाइन्छ । नेपालीहरूलाई ठेक्कापा
कैयौं वर्शदेखि गदैर् आएका रिनु गर्न अप्ठ्यारो छ । यी सबै समस्या
समाधान गर्ने विकल्प हामी सबै खाले नेपालीहरू संगठित भएर आवाज उठाए
मात्र हाम्रा आवष्यक मागहरू पूरा हुने छन् । त्यसकारण हिमाचल वासी
नेपाली दाजु–भाई तथा दिदी–बहिनीहरूसँग संगठित हुन हार्दिक आव्हान गर्दछु
।
1950 को षान्ति तथा मैत्री संधीको विपरित राज्य सरकारले हिमाचलस्थित
नेपालीहरूलाई नसमेटनुमा यहाँको धारणा के छ ?
विस. 1873 पौश तदानुसार डिसेम्बर 1816 अंग्रेजहरूसँग भएको सुगौली संधी,
त्यसपछि जारी गरिएको जवाफदि पत्रमित्रता र बन्धुमा संधीको काम गरियो ।
संधीको कार्यक्रमप्रति भारत सरकारले उदासिनता देखाउने काम गरेको छ ।
संधीमा भनिएको सम्पूर्ण सर्तहरू संयुक्त पालन गनुर्पर्ने नेपाली
नागरिक र भारतीय नागरिकहरू दुबै देषमा आवत जावत गर्न पाउने, सम्पत्ति
आर्जन गर्न पाउने, घर जमिन खरिद विक्रि गर्न पाउने, दुबै देषका नागरिकता
बीचमा घनिश्ट सम्बन्ध बढाउने जस्ता मानवीय अतिआवष्यकतालाई पूर्तिका लागि
संधी भएको पाइन्छ । यति मात्रै होइन, 31 जुन 1950 को काठमाडौं
पर्राश्ट्र षांन्ति एवं मैत्री संधी मोहन षंसेर जंगबहादुर राणा नेपालको
महाराजा, प्रधानमंत्री एवं सर्वोच्च सेनापति र महामहिम
चन्द्रष्वरप्रसाद नारायण सिंह, नेपाल दरवारमा भारतका विषेश राजदूत एवं
पूर्णाधिकारी दूत भारतीय दूतावास काठमाडौंमा भएको संधी अतिमहत्वपूर्ण
संधिको रुपमा व्यख्या गरिएको पाइन्छ । तर त्यसको कार्यन्वयनको पक्षमा
कुनै ध्यान दिएको भारत सरकारबाट पाइंदैन । नेपालको तफर्बाट नेपाली र
नेपाल सरकारले संधीको बारेमा पालना मात्र होइन, त्यसले आत्मसमर्पण गर्न
पछि नपरेको उदाहरण हाम्रो अगाडि छर्ललंग दिनको घाम जस्तै छ । उदाहरणका
लागि कालापानीबाट भारतीय सेनाद्वारा अतिक्रमण, सीमा क्षेत्रमा सीमा
अतिक्रमण, नेपाली राजनीतिमा हस्तक्षण, 2062–63 को जनआन्दोलन पछिको
दिनहरूमा संसदको पूनरस्थापना पछिको गठित संसदमा विधेयक 10 मंसिर 2063
पारित नागरिकता विधेयक, वंषको आधारमा नभएर जन्मको आधारमा नेपाली
नागरिकता पाउने विधेयक पारित गरियो । त्यसले देखिन्छ कि नेपाली
राजनीतिज्ञहरू भारतीय राजनीतिको समक्ष कति आत्मसर्पण गर्दछन् भन्ने
बुझिन्छ । त्यसकारण नेपाली नागरिकताको हैसियतले बाँच्नका लागि हामी सबै
नेपालीहरू चाहे प्रवास होस वा नेपाल जहाँ भएता पनि हामी सबै षोशित र
उत्पीडित हामीहरू संगठित नभइकन आफ्नो हकअधिकारको सुनिष्चित गर्न
सकिंदैन । यो सवालमा हामी सबैखाले नेपालीहरूको बीचमा एकताको आवष्यकता
पूरा गर्न तैयारीका साथ लाग्नु अनिवार्य छ ।
10 मंसिर 2063 को पारित विधेयकले नेपालमा विदेषीहरूलाई जन्मको आधारमा
नेपाली नागरिकता प्रमाण–पत्र अतिआवष्यकतामा लागुहुने, नेपालको संदर्भमा
जग्गा जमिन किन–बेच, लेखाई–पढाई, विदेषी पासपोर्ट, ड्राईभिंग लाइसेन्स,
वैंकिंग कारोबार जस्ता जीवनमा आवष्यकता नेपालको जनगणनालाई प्राप्त
पूर्तिको लागि नागरिकताको प्रमाण–पत्र लाखौंको संख्यामा विदेषीहरूलाई
वितरण गरियो । यो तथ्यता हाम्रो आगाडि लुकेको छैन कि विधेयकले दिएको
छुटको सुविधा उपयोग गर्नेहरूमा खासगरेर उत्तर प्रदेष र विहारबाट गएका
भारतीयहरू नै अत्याधिक रहेका छन् । तर हिमांचलमा मात्र होइन, धेरै
राज्यहरू केन्द्रषासित राज्यहरूमा भारत सरकारले यस्तो काम गर्ने गरेको
कम छ । यो अहिले मात्रै भएको होइन, संधीको षुरुवातबाट नै भइराखेको छ,
यसको दोश भारत सरकार मात्र होइन, नेपालमा आजसम्म सत्तासिन भएर
बस्नेहरूले जनताको जीउ धनको सुरक्षाको ग्यारेन्टीको वकालत गर्ने ती राणा
पंचे र 2046 पछिका सत्तामा पुग्ने जोसुकै किन नहोउन । उनीहरूले यो
प्रष्नको जवाफ देही हुनुपर्दछ । किन की संधी पछिका दिनहरूमा कुन–कुन
काम संधीको भएका छन् ? कुन–कुन कारणले संधीको विपरित काम गरिंदै छ भन्ने
हेक्का हुनुपर्ने हुन्छ । हामी यो कुरामा जोड दिन चाहन्छौं कि, 1950 को
संधीको पूनरावलोकन गनुर्पर्दछ ।
जहाँ तक तपाइले हिमांचल राज्यले नसक्नु भनेको त केन्द्रको नियमलाई
नमान्नु नै हो । त्यसकारण हिमांचलको समस्यालाई लिएर भारतको केन्द्र
सरकार, नेपाली राजदूतावास लगायत विभिन्न निकायहरूमा गएर संधीका
कार्यन्वयन गर्नलाई तत्काल दवाव दिने योजना बनाइसकेका छौं । त्यतिले
मात्रै पुग्दैन आवष्यकता पूर्तिका लागि हिमांचलस्थित सम्पूर्ण नेपालीहरू
संगठित हुनुपर्ने आवष्यक रहेको ठान्दछु । संगठनको मातहतमा रहेर गरिएको
न्यायपूर्ण आन्दोलनले मात्रै यो प्रतिक्रियावादी राज्यसत्ताको कान
खोलिदिने छ । अहिलेसम्म हामीले प्रवासी नेपालीहरूको सवालमा उठाएका
विभिन्न मागहरूमा हाम्रो देषको सरकारले पनि मौन बसेको छ । जसले गर्दा
हामीले संविधानसभा जस्तो हत्वपूर्ण चुनावमा आफ्नो अमुल्या मतदान
गर्नबाट बंचित भयौं । अबका दिनमा हामी केवल हिमांचलको समस्यालाई मात्रै
हैन सम्पूर्ण प्रवासमा रहेका नेपालीहरूको हितको पक्षमा आन्दोलनलाई अगाडि
बढाउँने छौ, जसले हाम्रा कैयौं मागहरू पूरा हुने छन् ।
यो समस्यालाई लिएर हिमाचलका मुख्यमंत्रीलाई पनि भेट्नुभएको थियो,
उनले के भने ?
हामीले मुख्यमंत्रीलाई भेट्नुभन्दा पहिला मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली
एकता समाज हिमांचल राज्य समिति र महिला हिमांचल राज्य समितिको प्रथम
भेला गरी, भेलामा हिमांचल राज्य भित्र पर्ने सम्पूर्ण समस्याप्रति छलफल
र बहस पछि तीन चरणका कार्यक्रम दिने निधो गरेका थियौं । पहिलो
प्राथामिक मुख्यमंत्री प्रेमकुमार धुमल जीलाई भेट्ने र ज्ञापन–पत्र
बुझाउने त्यसपछिको कार्यक्रम त्यसै विशयलाई लिएर पत्रकार सम्मेलन गर्ने,
नेपाल सरकारलाई जानकारी दिने, राजदूतावासमा छलफल गर्ने, अन्तमा यति
गर्दा पनि कुनै सुधार नआएमा धर्ना, जुलुस गर्ने र राज्य सरकारलाई
जानकारी गराउने निर्णय गरेका हौं । प्रथम चरणको काम हामीले सम्पन्न
गरिसकेका छौं ।
3 जुन 2010 का दिन राज्यका मुख्यमंत्री प्रेमकुमार धुमललाई केन्द्रीय
सल्लाहकार मित्रलाल षर्माको नेतृत्वमा राज्य समितिका अध्यक्ष विवि
विश्ट, राज्य समितिका सदस्यहरू लगयात म स्वयंले भेटी हिमाचलस्थित
नेपालीहरूका समस्याका बारेमा ज्ञापन–पत्र बुझाएका थियौं । त्यो ज्ञापन–पत्रप्रति
उत्तर दिंदै राज्यका डिप्टी कमिषनरद्वारा हस्ताक्षरित एक पत्रमा
हिमांचलस्थित नेपालीहरूमाथि जो कोही घटनाहरू भएको छ, त्यसप्रति हामीले
आगामी समयमा निरन्तर र निश्पक्ष रुपमा कामहरू निर्वाह गर्नेछौं भनि
पत्र पठाउन वाध्य भएका छन् । तर पत्रमा जुनप्रकारले हामीलाई थमथमाउने
कोषिस गरेका छन्, त्यसले हिमांचलस्थित नेपालीहरूको समस्या समाधान गर्न
सक्दैन । आगामी समयमा हामीले हिमांचलस्थित नेपालीहरूको समस्या समाधानका
लागि व्यापक आन्दोलनका कार्यक्रमहरू गर्ने योजना रहेको छ । राज्य
अन्तर्गत पर्ने लाहोल जिल्लामा 15 जना नेपाली ठेकेदारहरूलाई सपेन्ड
गर्ने जुन काम भयो, त्यसका विरोधमा हामीले रामपुरमा पत्रकार सम्मेलन गरी
राज्य सरकारलाई जानकारी गराएका छौं ।
यो समस्या त पूर्वोत्तरमा पनि छ नि ?
पूर्वाेत्तरका राज्यहरू समस्या अरु राज्यहरूको समस्या भन्दा जटिल त छ ।
किन की ती स्थानहरूमा नेपालीहरूको युगौंयुगदेखि बसोबास गदैर् आएका
नेपालीहरू छन् । खास गरेर मेघालयदेखि नेपालीहरूलाई 80 को दषकमा खेद्ने
काम गरियो । त्यतिखेर लाखौंको संख्यामा नेपालीहरूले मेघालय छाड्नु पयो
। आफुले आर्जन गरेको सम्पूर्ण सम्पत्ति, जमिन सबै छाडेर भाग्नु पयो ।
नभाग्ने नेपालीहरूलाई जबर्जस्ती ट्रकमा, माल गाडीमा खाँदेर कांकडभिट्टा
कटाएर छाड्ने काम गरियो । गर्भवती महिलाहरूले ट्रक र मालगाडीमा सुत्केरी
हुनुपरेको घटना ताजै छ । जति वेला नेपालीहरूले आवष्यक पर्दा स्टेट
गर्भमेन्टलाई चलाउने आर्थिक ऋण दिने क्षमता रहेको इतिहास पाइन्छ ।
त्यसपछिका दिनहरूमा नेपालीहरूलाई पूर्वोत्तरमा प्रवेषद्वार पनि बन्द
भएको थियो ।
पछि मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजले पूर्वोत्तरका मुख्यमंत्री,
मानव अधिकारवादी संघसंस्थाहरूसँगको भेटवार्ताले पुन: नेपाली कामदारहरूको
प्रवेषद्वार खोल्ने काम गयो । हालका दिनमा पनि पूर्वोत्तरमा नेपालीलाई
स्थानीयहरूले गालि–गलौजमात्र नभई बस्ती जलाउने, नेपालीहरूलाई मार्ने,
काट्नेसम्मका घटनाहरू भएका छन् । त्यसको विरुद्धमा मूल प्रवाह अखिल
भारत नेपाली एकता समाजले दवाव, वार्ता, सम्वाद गरेर त्यो घटनालाई
एकप्रकारको समाधानतीर पुयाउनमा ठूलो भूमिका खेलेको छ । मेघालयको बारेमा
पनि हामीहरूले सबैभन्दा पहिला त्यही कुरा राखेका हौं ।
सिमानामा नेपालीहरूमाथि हुने लुटपाटका विरुद्ध तपाइरूले कुनै
कार्यक्रमको आयोजना गनुर्भएको छैन ? नेपालीहरू त निकै लुटिन थाले नि ?
भारत–नेपाल सीमानामा नेपालीहरू माथि भारतीय प्रहरी प्रषासनको मिलीभगत र
प्रहरी प्रषासनको आडमा अवांच्छीत तत्व र गुण्डाहरूद्वारा नेपालीहरूलाई
लुटपाट गर्ने, चेक जाँचको नाममा नेपालीहरूले दु:ख गरी कमाएको पैसा
खोस्ने, कुटपीट गर्ने, घुस माग्ने, समान जफत गर्ने जस्ता षास्ति र
दु:खहरू नेपालीहरूलाई दिंदै आएका छन् । त्यसका विरुद्ध हामीले लगातार
आवष्यकता अनुसार भारतको केन्द्रीय तथा राज्य सरकार र भारतस्थित नेपाली
दूतावासलाई घचघच्याउने गरेका छौं । कतिपय अवस्थामा दवाव श्रृजना गर्न
सीमानामा नै गएर षक्ति प्रदर्षन पनि गर्ने गरेका छौं । त्यस सन्दर्भमा
विगतमा नेपालीहरूमाथि हुने लुटपाटका विरुद्ध कांकरभिा, बनवासा र
सुनौलीमा गरेको विषाल विरोध प्रदर्षन उल्लेखनीय छ । केही समय यता
सीमानामा नेपालीहरूमाथि लुटपाटका घटना अचाकली बढेर गएका छन् । त्यसका
विरुद्ध यही वर्शको अक्टुबर 11 तारीखका दिन उत्तर प्रदेषको राजधानी
लखनउमा षक्ति प्रदर्षन गर्ने र त्यहाँका मुख्यमंत्रीलाई ज्ञापन–पत्र
दिने कार्यक्रम तय गरेका छौं । त्यसो कार्यक्रमलाई सफल पारी दिनुहुन
सम्पूर्ण तहतप्कालाई तपाईहरूको लोकप्रिय पत्रिका विष्व नेपाली माफर्त
समेत अपिल गर्दछु ।
आगामी कार्यक्रमहरू के कस्ता छन् बताई दिनुहोस न है ?
हामीहरूले छैटौंऔं अखिल भारत सम्मेलन सम्पन्न गरेको पनि एक साल हुँदै छ
। यो एघार मैहिनामा विस्तारित बैठक सम्पन्न गरी सकेका छौं र त्यस बैठकले
एक सालका लागि विभिन्न कार्यक्रमहरूको योजना बनाएको छ । त्यो बैठकले
भारतभरीका सम्पूर्ण नगर समितिहरूको एकिकरण गर्ने र व्यापक संगठन
विस्तारको कामहरू सम्पन्न गर्ने रहेको थियो, ती कामहरू पुरा भईसकेका छन्
। अप्रेल, मई र जुन महिनामा संघीयता विरुद्धको आर्थिक अभियान पनि हामीले
सम्पन्न गरिसकेका छौं । त्यसका साथसाथै विभिन्न क्षेत्रीय समितिहरूमा
कार्यकर्ता प्रषिक्षण भेलाहरू पनि सम्पन्न गरिसकेका छौं । कार्यक्रम कै
दौरानमा हामीले विभिन्न एरिया समितिहरूको सम्मेलन गर्ने, टोल समितिहरूका
वार्शिक भेला सम्पन्न गर्ने कामहरू पनि व्यापकताका साथ सम्पन्न गरेका
छौं ।
यो महिनामा हामीले क्षेत्रीय समितिको आयोजनामा विभिन्न ठाउँहरूमा नगर–नगर
बीचमा खेलहरू सम्पन्न गरेका छौं । अक्टुबर 9 देखि 11 सम्म उत्तरप्रदेषमा
भारतभरी छरिएर रहेका नेपाली युवाहरूलाई खेल तथा मनोरन्जन र अन्तीम दिन
सीमानामा हुने लुटपाटका विरुद्ध उत्तर प्रदेषको राजधानी लखनउमा विषाल
जुलुस गरी उत्तर प्रदेषकी मुख्यमंत्री मायाँवतीलाई ज्ञापन–पत्र बुझाउने
कार्यक्रम रहेको छ । त्यसपछि हामी भारतभरी व्यापक संगठन विस्तार अभियान
कै रुपमा अगाडि बढछौं । त्यस दौरानमा हामीले विभिन्न नयाँ षहरहरूमा नयाँ
संगठन निर्माण गर्ने, पुराना संगठन भएका ठाउँहरूमा ग्रास लेवलमा
संगठनलाई व्यापकता दिंदै भारतका आम नेपाली मजदूरहरूलाई संगठनको सदस्याता
प्रमाण–पत्र वितरण गर्ने जस्ता कार्यक्रम रहेका छन् । 2011 को फरवरी
मार्च तीर हामीले क्षेत्रीय तथा राज्य सम्मेलन सम्पन्न गर्ने
कार्यक्रमहरू रहेको छ ।
मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजमा फूट भएको हल्ला छ नि के
सत्य हो ?
यसमा कुनै सत्यता छैन । मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजको
केन्द्रीय समितिले अनुषासनको कार्यवाही गरेका र गत साल छैटौं अखिल भारत
सम्मेलनबाट जिम्मेवारी मुक्त भएर स्वदेष फर्केका केही व्यक्तिहरूले
चलाएको निराधार हल्ला हो । मूल प्रवाहको केन्द्रीय समिति एक ढिक्का छ ।
भारतमा रहेका क्षेत्रीय तथा नगर समितिहरू एक ढिक्का छन् र आ–आफ्नो
वार्शिक कार्यक्रम अनुसार क्रियाषिल रहेका छन् । सम्पूर्ण समितिहरूको
काममाथि ध्यान दिंदा निर्धारित गरिएका वार्शिक कार्यक्रमहरू मध्य थुप्रै
काम र योजनाहरू भव्यताका सफल भएको देखिन्छन् । अनुषासनको कार्यवाहीमा
परेका व्यक्तिहरूले चलाएको हल्लाले हाम्रो संगठनको एकतालाई कुनै
असरपर्नेवाला छैन ।
विगतका फूटपरस्त गतिविधिहरू माथि ध्यान दिंदा अनुषानको कार्यवाहीमा
परेका व्यक्तिहरूले लाखौं लाख भारतस्थित नेपालीहरूको रगत पसिनाबाट
स्थापित हाम्रो संगठन मूल प्रवाहको नामलाई प्रयोग नर्गलान् भन्न सकिन्न
। सम्पूर्ण साथीहरूलाई भ्रममा नपर्न मैले यसै पत्रिका माफर्त सबैलाई
अनुरोध गर्दछु ।
अन्तमा विष्व नेपाली साप्ताहिक माफर्त अरू केही भन्नु छ कि ?
विष्व नेपाली साप्ताहिक पत्रिका लामो इतिहाँस नभएता पनि, यसले छोटै
अवधिमा विष्वभरी छरिएर रहेका श्रमजीवी नेपालीहरूको पक्षमा लगातार संदेष
बोकेर हिंड्ने बारेमा निरन्तर लागेको छ । यो निरन्तरता दिर्घकालिन रुपमा
अघि बढोस र छरिएर रहेका भारतस्थित लगायत विष्वभरी कै प्रवासी
नेपालीहरूलाई संगठित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सफल होस भन्ने कामना
गर्न चाहन्छु ।